Categories
Blog Article Featured

How to get the most out of your consultation

How to get the most out of your consultation

Written by Dr. Haroon Thowfeek

Shares

Before your consultation on oDoc, it is best to be well prepared. A well-organized patient not only makes efficient use of the doctor’s time but is also likely to get better medical care, as they are helping the doctor a great deal in making an accurate diagnosis. Here are the steps you can take:

  • Create a list of issues or queries you want to discuss
  • Makes sure you have all your medical records with you. You may even bring a note book to jot down all the important information the doctor tells you.
  • Remember to inform your doctor about all your symptoms. List them in a chronological order, starting from the time when you first noted that something was not right
  • Make a list of all the medications you are taking or let your doctor know what remedies you have tried earlier, and whether they have helped you or not. Alternatively, you can collect all your medicines and show them to your doctor.
  • If you have consulted a doctor earlier or have undergone relevant tests, please share this information with your present doctor. This information will help your doctor plan your treatment better.

Once you’ve spoken about the above with your doctor, you can ask him what he thinks your condition could be. If you do not agree with the doctor’s diagnosis, make sure to ask them more questions and understand why the doctor has come to this diagnosis. If you do not agree with it, you are unlikely to follow his advice and treatment, so it is always best to get your concerns sorted.

When the doctor presents you with a diagnosis, you can ask the following questions:

  • What is the diagnosis? Find out the complete medical name – and what it means in plain Sinhala/Tamil/English!
  • What is my prognosis (outlook for the future)?
  • What changes, if any, will I need to make in my daily life?
  • Is there a chance that someone else in my family might get the same condition?

If you cannot understand your doctor’s explanations, here are a few questions you can ask:

  • Could you explain in simple Sinhala/Tamil/English?
  • Can you write it down for me?
  • Can you draw what you are describing?
  • Where can I find more information about this subject?

What happens if you and your doctor differ about a treatment option? Let me point out that there’s a right way of approaching your doctor and a wrong way. It’s simply a matter of mutual respect; you wouldn’t want your doctor to assume the worst about you, so, don’t assume the worst about him! Often, if you can put across your feelings and apprehensions in the right way, you can get your doctor to help you. Explain your needs to the physician in a polite way, without any belligerence or hostility. Remember that you are both on the same side – yours!

In order to best support your doctor and them you, make sure to do the following:

  • Get ready for your appointment on time or if you are unable to make the appointment, cancel ahead of time  
  • Do your best to explain exactly what is bothering you. i.e. You can express your anxieties and apprehensions clearly.
  • Answer the doctor’s questions honestly.
  • Volunteer any important information that the doctor may not specifically ask about, including family history.
  • Let the doctor know if you cannot follow his directions and specify the reasons why.
  • Take medications as directed, strictly adhering to the dose schedule. Do not stop taking your medication once you feel better. Make sure to stick to the timelines your doctor has provided you with.
  • If you disagree with your doctor, express your  dissatisfaction in a courteous manner

While your doctor can provide guidance on your sicknesses or any medical conditions, you will be doing most of the legwork in getting your mind and body to its healthiest state.  So take an active interest in your medical care. After all, this is the only body you have! Patients who know how to make the most of their doctor get better medical care. Therefore, it’s very important that you learn how to do so!

How to get the most out of your consultation - Dr. Haroon Thowfeek

Dr. Haroon Thowfeek, MD

Family Physician on oDoc

SLMC Number 35006

Sri Jayewardenepura General Hospital

Shares

Similar Articles...

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog

Categories
Blog Article Women's Health

All you need to know about Gestational Diabetes

ගර්භණී සමයේ මතු වන දියවැඩියාව

Shares

 මවක් වීමේ සිහිනය ඉටු කර ගැනීම බොහෝ කාන්තාවන්ගේ බලාපොරොත්තුවකි.මාස නවයක කාලයක් තම කුස තුළ වැඩෙන දරුවා ආරක්ෂා කර ගැනීමට මවුවරු වෙහෙසෙති.එහෙත් දරුවෙකු කුසට පැමිණීමත් සමඟ කාන්තාවකගේ ශරීරයේ සිදු වන හෝමෝන වෙනස් වීම් හේතු කරගෙන නොයෙකුත් ලෙඩ රෝග මතු වීමට ඉඩකඩ පවතියි. ඒ අතර සුලභ තත්වයක් වශයෙන් ගර්භණී සමයේ දී මතු වන දියවැඩියාව හැඳින්විය හැකිය.

එසේනම් ගර්භණී සමයේ දියවැඩියාව යනු කුමක්ද?

 යම් කාන්තාවක් ගර්භණී වූ විට රුධිර ගත සීනි මට්ටම, ග්ලූකෝස් මට්ටම ඉහල යාම නිසා මෙම තත්වය ඇති වෙයි.

දියවැඩියාව ඇති වීමත් සමඟ මවක් තුළ හිසරදය, තෙහෙට්ටුව, අඳුරු පෙනුමක් මතු වීම, හයිපර්ග්ලිසීමියා ( අධි රුධිර සීනි තත්වය) දැකිය හැකි වෙයි.

 

යම් කාන්තාවක් ගර්භණී වීමත් සමඟ දියවැඩියාව තත්වයට මුහුණ දීමට බලපාන හේතු මොනවාද?

  • ගර්භණී සමයේ සිරුරේ බර අසීමිතව වැඩි වීම
  • මෙයට පෙර සිට දියවැඩියාවෙන් පෙළෙන මවක් වීම
  • පවුලේ මව, පියා දියවැඩියාවෙන් පෙළෙන අය වීම නිසා මතු වන ජාන ගත තත්වයන්
  • නිවුන් දරුවන් අපේක්ෂාවෙන් සිටින මවක් වීම
  • නිතර ගබ්සා වීම් සිදු වන මවක් වීම
  • හේතු රහිතව මළ දරු උපත් සිදු වීම
  • මවගේ වයස අවුරුදු 35 වැඩි වීම
  • දරුවන් සිටින මවක් නම් ඇය නැවත ගර්භණී වීමෙන් අනතුරුව බර කිලෝ 4 ට වඩා වැඩි වීම හේතුවෙන් දියවැඩියා අවධානමට ලක් වෙයි

එසේනම් මෙම දියවැඩියා තත්වයට මුහුණ පාන මවක් තුළ ඇති විය හැකි සංකූලතා මොනවාද?

  • ගර්භණී සමයේ වකුගඩු සහ මුත්‍රා මාර්ගය ආශ්‍රිත ආසාදනයන් මතු වීම
  • අධි රුධිර පීඩනය ඇති වීම
  • වැදමහ ආශ්‍රිත ගැටළු සහ සංකූලතා මතු වීම
  • ගර්භණී සමය තුළ රුධිර වහනයන් සිදු වීම
  • ප්‍රසූතියෙන් පසු කාලසීමාවේ දී ඇති වන රුධිර ආසාදනයන්
  • නහරවල ලේ කැටි ගැසීම(Thrombosis)

                                         මෙම දියවැඩියාව තත්වය වැළඳුන විට ඇතැම් අවස්ථාවන්වල දී අලුත උපන් දරුවාගේ රුධිර ගත සීනි ප්‍රමාණය ඉහල යා හැකිය.

 

එසේම ඉපදෙන්නට සිටින දරුවාට ආමාශගත රෝග, වලිප්පුව සෑදීමේ ප්‍රවනතාවන් මතු වෙයි.

 නමුත් මවට දියවැඩියාව වැළඳී ඇති සියලු දරුවන් රෝගීන් බවට පත් වන්නේ නැත. නියමිත සායන සහ වෛද්‍යය උපදෙස්  මත ක්‍රියා කිරීමෙන් මෙම තත්වය සමනය කර ගත හැකිය.

හුදෙක්ම මෙම තත්වය ප්‍රසූතියෙන් අනතුරුව පහව යයි. නමුත් ගර්භණී භාවයට පත් වූ පසු ඔබ නිවැරදි වෛද්‍යය උපදෙස් මත කෑම පාලනය, ව්‍යායාම සිදු කරන්නේ නම් අවධානම් තත්වයන්ට ගමන් කිරීම වලක්වා ගත හැකිය.

ගර්භණී වීමෙන් සති 12 කට පසුව PPBS රුධිර පරීක්ෂණයක් සිදු කර ගැනීමෙන් හෝ සති 24 – 28 ත් අතර ග්ලූකෝස් ටොලරන්ට් ටෙස්ට් ( OGTT) එකක් කර ගැනීමෙන් කල් තියා දියවැඩියා තත්වයන් පිළිබඳ දැනුවත් විය හැකිය.

මන්ද පලමු මාස තුන තුළ රුධිරයේ සීනි මට්ටම ඉහල යාම නිසා ගැබ් ගෙළ විෂමතා මතු විය හැකි බැවින් ය. තව ද නීරෝගී මවකට වඩා දියවැඩියාවෙන් පෙළෙන මවකට මළදරු උපත් සිදු වීමේ හැකියාව ඉතා ඉහල මට්ටමක පවතියි.

ඒ අනුව දියවැඩියාවෙන් පෙළෙන මවකට,

  • දරු ප්‍රසූතියේ දී අධික බර සහිත දරු උපත් සිදු වීම
  • දින සම්පූර්ණව තිබියදී හේතු රහිත මළදරු උපත් සිදු වීමේ හැකියාව
  • පෙර කිවූ අයුරින් ගබ්සා වීමේ අවධානම
  • සාමාන්‍යය ප්‍රමාණයට වඩා විශාල හිසක් සහිත දරුවන් බිහි වීම
  • කායික අසාමාන්‍යයතා සහිත දරුවන් බිහි වීම
  • දරු ප්‍රසූතියේ දී උපත් නාලය තුළ දරුවා සිර වීම නිසා දරුවාට හුස්ම ගැනීමේ අසීරුතා මතු වීම සිදු වෙයි

මෙවන් තත්වයන්ගෙන් මිදීමට නම් ගර්භණී මවක් විසින් හොඳ සෞඛ්‍යය පුරුදු අනුගමනය කළ යුතු ය. එනම්,

  • නිවැරදි ආහාර රටාවන්

ක්ෂණික ආහාර, පිටි කෑම, අධික සීනි මිශ්‍ර ආහාර, කැවිලි වර්ග මෙන් ම සමබර නොවන ආහාර රටාවන්ගෙන් වැළකී සිටිය යුතු ය.

  • නිති පතා (වෛද්‍යය උපදෙස් මත) සැහැල්ලු ව්‍යායාම සිදු කළ යුතු ය
  • නියමිත රුධිර පරීක්ෂාවන් (වෛද්‍යය උපදෙස් මත) සිදු කරන්න
  • නියමිත සායනවලට නිරන්තරයෙන් සහභාගි වන්න
  • ආහාර හිතුමතයට ගැනීමෙන් වලකින්න
  • නියමිත වෛද්‍යය උපදෙස් මත පමණක් විටමින් වර්ග ලබා ගැනීමට කටයුතු කරන්න

දරුවෙකු බිහි වීමට සිටින කාල සීමාව කාන්තාවකට ඉතාමත් තීරණාත්මක වෙයි. එබැවින් ඔබගේ ආහාර රටාවන්, ව්‍යායාම කිරීම් නිරන්තරයෙන් වෛද්‍යය  සහ සායනවලින් ලබා දෙන උපදෙස් මත සිදු කළ යුතු ය. නමුත් යම් අවස්ථාවක දී ඔබට ආහාර සම්බන්ධයෙන් පෝෂණවේදී විශේෂඥවරයෙකු හෝ ප්‍රසව හා නාරි වෛද්‍යයවරයෙකු සම්බන්ධ කරගැනීමට කඩිනම් අවශ්‍යයතාවයක් මතු වුව හොත් oDoc ඇප් එක හරහා පහසුවෙන් ඉටු කර ගත හැකිය. ලෝකයේ ඕනෑම තැනක සිට ඕනෑම වේලාවක ජංගම දුරකථනය හරහා සාමාන්‍යය වෛද්‍යයවරයෙකුගේ සිට විශේෂඥ වෛද්‍යයවරයෙකු හා සම්බන්ධ වන්න.දැන්ම oDoc ඇප් එක ඩවුන්ලෝඩ් කර ගන්න.

ආශ්‍රිත කියවීම්

  1. ගර්භණී සමයට සීමා වූ දියවැඩියා තත්වය – Gestational Diabetes Mellitus ( GDM), 2014 Nov 12,Dr.H Vithana,askmydoctor.lk
  2. ගර්භණී සමයේ දියවැඩියාව ( Gestational Diabetes Mellitus ) Vog Dr.Dr.Chaminda Mathota, 2016 May 10,vog.lk
  3. දියවැඩියාව සහ ගර්භණී භාවය : සෞඛ්‍යය සම්පන්න වීමට උපදෙස්, 2007 Sep 18, Heder M Ross.
  4. ගර්භණී සමයේ දියවැඩියාව ගැන අම්මලා නොදන්නා කරුණු, Nadeesha Lakmini, theasianparent.
  5. ගර්භණී සමයේ දියවැඩියාව, පාලනය කිරීමට ඉඟි, 2014, එලිසබෙත් වැනලී,com
  6. දියවැඩියාව මවු කුසේ සිටින දරුවාටත් බලපාන හැටි,2014 Aug 3, BBC සිංහල
Shares

Similar Articles...

Endometriosis

Endometriosis No woman looks forward to “that time of the month.” Dealing with nausea, stomach cramps, mood swings, back pains and fatigue, all whilst facing

Read More »

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog

Categories
Blog Article

Endometriosis

ගැබ් ගැනීම ප්රමාද කරවන එන්ඩොමෙට්රියෝසිස් තත්වය

Shares
සරලවම එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් තත්වය යනු කුමක්ද?

 අපගේ ගර්භාෂයේ ඇති පටක මාස් පතා බිඳ වැටීම හේතුවෙන් ඔසප් චක්‍රය සිදු වන බව අප කවුරුත් දන්නා විද්‍යාත්මක සත්‍යයකි. එම බිඳවැටීමට ලක් වන පටක යෝනි මාර්ගය හරහා පිටව යයි.

එහෙත් ගර්භාෂය ඇතුළත බිත්තියේ පවතින පටක සිරුරේ වෙනත් ස්ථානයන් හි හටගත්තොත්?

එවිට එම පටක බිඳ වැටෙන විට ඒවා රුධිරය හරහා පිටව යෑමට මාර්ගයක් නොමැති වුව හොත් එම පටක මිශ්ර රුධිරය අපව රෝගී තත්වයට පත් කරයි. අපි එය එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝගී තත්වය ලෙස හඳුන්වමු.

බොහෝ විට එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝගී තත්වය ඩිම්බකෝෂ, පැලෝපීය නාල,ගර්භාෂයෙන් පිටත පෘෂඨයේ බඩවැල්, උදර කුහරය තුළ ඇති වෙනත් අවයව තුළ හට ගනියි. එසේම ඉතා කලාතුරකින් උදර කුහරයෙන් පිටත එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝගය මතු විය හැකි ය

 ශෝචනීය තත්වය නම් කාන්තාවන්ට සිය ජීවිත කාලය පුරාවටම මෙම රෝගී තත්වය පැවතිය හැකි වීම යි.එනම් ඊස්ට්‍රජන් හෝමෝනය ශරීරයේ නිපදවීමේ ක්‍රියාකාරීත්වය හේතුවෙන් මෙම එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝගය උත්සන්න වෙන අතර ඔසප් චක්‍රය නැවතී ඇති අයෙකු තුළ මෙම තත්වය නොපවතින බව වෛද්‍යය අදහස යි.

එසේනම් එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝගී තත්වය පවතින කාන්තාවන් තුළ පෙන්වන ලක්ෂණ මොනවාද?
  • දිගු කාලයක් තිස්සේ පවතින සුව නොවන උදර වේදනාව
  • ඔසප් වන විට සාමාන්‍යය වේදනාව ඉක්මවා පවතින අධික වේදනාව
  • ලිංගික සංසර්ගයේ දී සහ ඉන් පසුව කොන්දේ සහ උකුලේ ඇති වන වේදනාත්මක තත්වයන්
  • අක්‍රමවත් ඔසප් චක්‍රය
  • ශරීරයේ බර අඩු වීම
  • මලබද්ධය හෝ අතීසාරය
  • බඩ පිපුම හෝ ක්‍රමවත් අයුරින් මලපහ නොවීම
  • වැසිකිළි යාමේ දී මතු වන වේදනාව
  • මදසරුබවදරු පිළිසිඳගැනීම් සිදු නොවීම

වැනි තත්වයන් මතු විය හැකි වුවත් යම් කාන්තාවකට ඉහත ලක්ෂණ කිසිවක් නොපෙන්වා වුව ද එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝග තත්වය පැවතිය හැකිය. එබැවින් මෙම රෝගී තත්වය මුල් අවධියේ හඳුනා නොගැනීම මඟින් කාන්තාවන්ව තරමක් අවධානම් තත්වයකට පත් කරයි.

මෙම එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝගී තත්වය පවතින කාන්තාවක්ගේ ශරීරයට සිදු වන්නේ කුමක්ද?
  • ගර්භාෂයේ බිත්ති මත හට ගන්නා පටක වෙනත් ස්ථානයක ඇති වීම හේතුවෙන් එහි ක්‍රියාවලිය ගර්භාෂය තුළ සිදු වූ ක්‍රියාවලියට සමානව සිදු වීම. එනම් නොකඩවා ඔසප් වීම සිදු වීම
  • උකුලේ පටකවලින් එහාට ගොස් ඩිම්බකෝෂ දක්වා වර්ධනය වීම
එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝගී තත්වය වැළඳීමට වැඩි අවධානමක් ඇත්තේ කාටද?
  • වැඩිවියට පැමිණි කාන්තාවන්ට
  • පරම්පරාවෙන් එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝගය පැමිණීම
  • ඔසප් චක්‍රය දින 28 ට අඩුවෙන් සිදු වන කාන්තාවන්ට
  • ඔසප් වීම දින හතක් පවතින කාන්තාවන්ට
  • වයස අවුරුදු 12 ට පෙර වැඩිවියට පත් වූ කාන්තාවන්ට
  • විවාහා වී වසරක් ගත වුව ද ( උපත් පාලන ක්‍රමයන්ගෙන් වැළකී වසරක කාලයක් සාමාන්‍යය ලිංගික කටයුතුවල නිරත වූ) ගැබ් ගැනීමක් නොතිබුණු කාන්තාවන්ට
  • ඔසප් රුධිරය ගලා යාම අවහිර වන සේ පිහිටා ඇති, ගර්භාෂයේ,ගැබ් ගෙලහි හෝ යෝනි මාර්ගයේ අසාමාන්‍යය හැඩය
එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් තත්වය වලක්වා ගැනීමට කළ යුතු දේවල් මොනවාද?
  • අපගේ ශරීරයේ රසායනික තත්වයන්, පටක ස්වභාවයන්, ශරීර අවයවවල සංකූලතා බොහොමයක් ඇති වන්නේ අපගේ මානසික සමබරතාවය ගිලිහී ගිය විට ය. එබැවින් මූලික වශයෙන් ඔබ කාන්තාවක් නම් ඔබගේ මානසික සුවතාවය පිළිබඳව මනා අයුරින් සිතිය යුතු ය.
  • සමබර ආහාර වේල් ගැනීමට හැකි පමණ උත්සාහ කරන්න. ඔබගේ ගෙවත්තේ තිබෙන මැල්ලුම්, එළවළු වර්ග, පළතුරු හැකි පමණ ආහාරයට එකතු කර ගන්න. රසායනික තෙල් පොහොර අඩංගු ආහාරවලින් වැළකී සිටින්නට උත්සාහ කරන්න
  • හොඳින් ජලය පානය කරන්න
  • දිනකට විනාඩි තිහක් වත් සැහැල්ලු ව්‍යායාමවල නිරත වන්න
  • ප්‍රමාණවත් ලෙස නින්ද ලබා ගන්න
  • මානසික ආතතිය අවම කරන යෝගා ව්‍යායාම සහ භාවනා කිරීමට විනාඩි කිහිපයක් හෝ උත්සාහ කරන්න

 ඔබ හෝ ඔබගේ ආදරණීයයන් මෙවන් රෝග ලක්ෂණවලින් පෙළෙන බවට සලකුණු පවතී නම් ඉතාමත් පහසුවෙන් නිවසේ සිට oDoc ඇප් එක හරහා ප්‍රසව හා නාරි වෛද්‍යයවරයෙකු සමග සම්බන්ධ විය හැකි ය. ලෝකයේ ඕනෑම තැනක සිට ඕනෑම වේලාවක කතා කරන්න, අදම oDoc ඇප් එක ඩවුන්ලෝඩ් කර ගන්න

 ආශ්‍රිත කියවීම්

  • එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස්,org.au, sinhala, assets.jeanhailes.org.au
  • Endometriosis – එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝග තත්වය ගැන රුධිර සාකච්ඡාව, Dr.Chaminda Mathota, Youtube.
  • එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් සහ මදසරු භාවය, හශිනි නිමන්තිකා, සුවහස්,wordpress.com
  • එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් රෝග තත්වය ගැන ටිකක් දැනගනිමු, සුවසෙවන, සැප්තැම්බර්,2017,www.suwasewana.com
  • කාන්තාවන්ට අධිකව වද දෙන එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස්, 2019 අගෝස්තු 10, දේශය, www.deshaya.lk

 

Shares

Similar Articles...

Endometriosis

Endometriosis No woman looks forward to “that time of the month.” Dealing with nausea, stomach cramps, mood swings, back pains and fatigue, all whilst facing

Read More »

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog

Categories
Blog Article

ඔබත් පුංචි දඟයට නිතර සැර කරන කෙනෙක්ද?

ඔබත් පුංචි දඟයට නිතර සැර කරන කෙනෙක්ද?

Shares
  • Improves their problem-solving skills

You can use this opportunity to teach your child the importance of responsibility. Your little ones may not always live upto your standards but involving them while cleaning up the mess, putting their toys back into the box and arranging the mess might help them with problem-solving skills as it consists of thinking and intelligent work.

ආසියානු සමාජය තුළ දෙමාපියන් තම දඟකාර දරුවා කෙරෙහි හිට්ලර් පාලනයක් ගෙන යයි. කුඩා කාලයේ සිටම පුංචි පැටියාට බැණීම සහ ගුටි දීම එම දරුවාගේ නිර්මාණශීලීබව සහ පෞරුෂය මොට කිරීමට හෙතු වෙයි. එයම කල් යන විට දෙමාපියන් සම්බන්ධයෙන් ද දරුවා අනුගමනය කිරීමට පෙළඹෙන අතර වැඩිහිටි වියට පත් වූ විට ආවේග පාලනය කර ගැනීමට අපොහොසත් මිනිසෙකු බවට පත් වෙයි.

නමුත් ඔබ අවබෝධයෙන් යුතු දෙමාපියන් ලෙස දරුවාගේ දඟවැඩ යහපත වෙනුවෙන් යොදාගත හැකි වන්නේ කෙසේද යන්න විමසා බලමු.

නොනවතින දාංගලය – එක් තැනක නොසිටිමින් සෑම තැනකම දිවීම, බඩු මුට්ටු විසි කිරීම

දරුවෙකුගේ මෙම ක්‍රියාවන් දළ චාලක ක්‍රියාවන් නමින් ළමාවිය සංවර්ධන අවධීන්වල හඳුන්වයි. මෙමගින්,

  • දරුවාගේ අත් පාවල ඇඟිලි සම්බන්ධ ස්නායු මැනවින් ක්‍රියා කරයි
  • තමන්ට ඇති වන හොඳ සහ නරක සිතුවිලි සමඟ ගනුදෙනු කිරීමේ හැකියාව ඉගෙනගනියි.
  • හැඟීම් ප්‍රකාශ කරන ආකාරය ඉගෙනගනියි
  • ගැටළු විසඳා ගන්නා ආකාරය ඉගෙන ගනියි.

යම් දෙයක් ඉල්ලා කෑ මොර දී හැඬීම

මෙබඳු  අවස්ථාවන්වල දෙමාපියන් අනෙක් මිනිසුන්ගේ අවධානය තමන් වෙතට පැමිණේ යැයි ලැජ්ජාවෙන් ඉල්ලන ඕනෑම දෙයක් ලබා දීමට පෙළඹෙයි. නමුත් එවන් අවස්ථාවක දරුවා හඬන්නේ අත්‍යාවශ්‍ය නොවන දෙයක් වෙනුවෙන් නම් ඔබගේ හදිසි වීම දරුවාට අවැඩක් කරයි.

එවන් අවස්ථාවක පොදු ස්ථානයක වුවත් දරුවාට හඬන්නට ඉඩ දෙන්න. එමගින් දරුවා,

  • යම් දෙයක් නොලැබී ගිය අවස්ථාවක එය දරාගත නොහැකි තැනකට පත් වන්නේ නැත

 

පාට කූරුවලින් බලි රූප හැඳීම

බොහෝ දෙමාපියන් නොරුස්නා තත්වයක් නම් දරුවන් නිවසේ බිත්තිවල කුරුටු බලි ඇඳීම යි. නමුත් එම ක්‍රියාවන්වල සැඟවුණු අර්ථයක් ඇත. මෙමගින් දරුවන්ගේ

  • නිර්මාණශීලීබව වැඩි වීම
  • වර්ණ හඳුනා ගැනීමට යොමු වීම
  • සිතීමේ හැකියාව වර්ධනය වීම
  • දෑත්වල සංවේදී බව වැඩි වීම සිදු වෙයි.

 වැඩිහිටියන්ගේ ඇඳුම් ඇඳීම, රූපලාවණ්‍ය  ආම්පන්න භාවිත කිරීම, වැඩිහිටියෙකු ලෙස හැසිරෙන්න උත්සාහ කිරීම

කුඩා දරුවන් වැඩිපුර ප්‍රිය කරන්නේ තම දෙමාපියන් ලෙස අනාගතයට සූදානම් වීමයි. දරුවෙකුගේ පලමු සමාජ ප්‍රතිරූපය තම මව සහ පියා වේ. එබැවින් දෙමාපියන් ලෙස තම දරුවා අනාගතයට උචිත ලෙස සංවර්ධනය කිරීම වටියි.

වැඩිහිටියන්ගේ කතා හොරෙන් අසා සිටිමින් ඒවා ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීම

 බොහෝ දරුවන් ඉතා කුතුහලයෙන් සිටියි. ලෝකය පිළිබඳ අවබෝධ කර ගැනීමට ඔවුන් තුළ විශාල කුතුහලයක් පවතියි. එම කුතුහලය පසුකාලීනව ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපනයට, දැනුමට, අවබෝධයට හේතු වෙයි.

එකම ගීතය, පොත, වීඩියෝපටය විශාල වාරයක් නැරඹීමට ප්‍රිය කිරීම

 එය ඇතැම්විට ඔබට අනවශ්‍යය කරදරයක් ලෙස සිතුණත් එමගින්

  • දරුවාගේ භාෂා හැකියාව වර්ධනය වීම සිදු වේ. දරුවන් ඉගෙන ගන්නේ ඉතා සිමින් ය. මෙමගින් කථනයේ දී මෙන් ම අධ්‍යාපනයේ දී වැදගත් වන භාෂා හැකියාවන් වර්ධනය වීම සිදු වේ.
  • කුඩා දරුවාව එක් අරමුණක පිහිටුවා ගැනීමට හැකියාව ලැබේ.
  • දරුවාට සුව පහසු නින්දක් ලබා ගැනීමට එම මානසික තෘප්තිය හේතු වෙයි.

දරුවන්ට ඇති වන හදිසි කෝපය

 මෙය කෝපය ලෙස හැඳින්වීමට වඩා සුළු දෙයටත් දුක සිතීම ලෙස ද හැඳින් වීමට හැකිය.  කුඩා දරුවෙකු තම වැඩිහිටියන් සතුට, දුක ප්‍රකාශ කරන ආකාරයන් සියුම්ව ඉගෙන ගනියි. එබැවින් කිසිම අවස්ථාවක දරුවෙක්ගේ වරදකට පහර දීම, වරෙන්, පලයන් වැනි දන් සහ පරුෂ වචනවලින් බැණ වැදීම සිදු නොකරන්න. ඒ වෙනුවට කරුණාවෙන් හොඳ සහ නරක කියා දෙන්න. විශේෂයෙන්ම

  • බබාට තරහ ගියොත් අම්මිට/තාත්තිට දුක හිතෙනවා
  • මගේ පුතා/දුව කවදාවත් තරහ ගන්නේ නැහැ

වැනි සියුම් වදන්වලින් අමතන්න. එවිට දරුවා

  • දයාවෙන් කරුණාවෙන් මිනිසුන්ට කතා කිරීමට ඉගෙනගනී
  • යම් ගැටළුවක් පැමිණි විටක පලමුව තම තරහ පිට කිරීම නොකරයි
  • කුඩා කාලයේ පටන් ඉවසීමේ බීජ රෝපණය කරයි
  • මව සහ පියා යන චරිත පිළිබඳ ධනාත්මකව සිතීමට පටන් ගනියි.

නිරතුරුව වැළඳගනිමින්, හුරතල් වීමට උත්සාහා කිරීම

 වෙහෙස වී වැඩ කරන දෙමාපියන් වුව ද තම දරුවන් සිප වැළදගැනීමට කාලය වෙන් කළ යුතු ය. ශරීරයට – ශරීරය ස්පර්ෂ වන ආකාරයට වැළඳගැනීමෙන් දරුවාට මානසිකව විශාල තෘප්තිමත් බවක් ඇති වෙයි. එවිට

  • නිරතුරු මිත්‍රශීලි අදහස් ඇතිව කටයුතු කිරීම
  • දයාව කරුණාව ඉගෙන ගැනීම
  • සහයෝගය, එකමුතුකම ඉගෙන ගැනීම සිදු වෙයි.

නිරන්තරයෙන් ඔබේ දරුවාගේ කායික මෙන් ම මානසික සුවය පිළිබඳව සැලකිලිමත් වන්න. දරුවාගේ සෞඛ්‍යය පිළිබඳව යම් කිසි ගැටළුවක් ඇති වූ විට oDoc ඇප් එක හරහා ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යයවරයෙක්ට කතා කරන්න.

 ආශ්‍රිත කියවීම්

  • මුල් ළමා විය සංවර්ධනය,සංකල්ප,මැදිහත් වීම්, ඇගයිම් සහ ගැටළු, ප්‍රාථමික සෞඛ්‍යය නිලධාරීන් සඳහා වූ අත් පොත, 2014,http://www.fhb.health.gov.lk
  • 7 annoying things toddlers do that are actually good for them,pickanytwo.net
  • Why do toddlers want to read the book over and over again, Today’s parent, todaysparent.com

 

Shares

Similar Articles...

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog

Categories
Blog Article මානසික සෞඛ්‍යය

ජීවිතයට වින කරන මානසික ආතතිය හඳුනාගමු

ජීවිතයට වින කරන මානසික ආතතිය හඳුනාගමු

Shares

මෙයට පෙර අපගේ ලිපි තුළින් මානසික ආතතියේ බලපෑම් මත ඇති වන රෝග තත්වයන් පිළිබඳ සාකච්ඡා කළෙමු. සාමාන්‍යය ජන වහර තුළ මෙම මානසික ආතතිය ටෙන්ෂන් ( Tension) ලෙස හඳුන්වයි.  

අතීත මිනිසුන් සාමුහික ජීවිතයක් ගත කිරීම හේතුවෙන් ඔවුන්ට මානසික ගැටළු ඇති නොවී ය. එසේ ඇති වූවා නම් එය කලාතුරකින් ජාන සම්බන්ධ ගැටළු මත ඇති වූ බව දක්නට ඇත. නමුත් වර්තමානයේ මිනිසුන් ගත කරන ඒකාකාරී ජීවිතය හේතුවෙන් නොයෙකුත් මානසික ගැටළු තත්වයන් මතු වී ඇත.

එම තත්වයේ ප්‍රතිථලයක් ලෙස මානසික ආතති වර්ග කිහිපයක් වෛද්‍යය විද්‍යාව තුළ ප්‍රධාන ලෙස අවධානයට ලක් කරයි. ඒවානම්,

  • ධනාත්මක ආතතිය
  • ඍණාත්මක ආතතිය
  • ක්ෂණික ආතතිය
  • දිගු කාලීන ආතතිය

ආතතිය ඇති වන අවස්ථාවන්හි දී අපගේ ශරීරයෙන් පිට කරන ‘ඇඩ්‍රිනලීන්’ ධනාත්මක ආතතිය ඇති වූ අවස්ථාවක ශරීරයට හිත කර ආකාරයෙන් පිට වෙයි

  • නිතර දුක දැනීම
  • අවධානය යොමු කිරීමට නොහැකියාව

යම් පුද්ගලයෙකු මානසික ආතතියට පත් වී ඇති බව පෙන්වන ලක්ෂණ මොනවාද?

  • හෘද ස්පන්ධනය වේගවත් වීම
  • රුධිර පීඩනය වැඩි වීම
  • ගල නාලයේ සහ ආමාශයේ ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩි වීම
  • ආමාශයේ අසාමාන්‍යය ක්‍රියාකාරීත්වය හේතුවෙන් බඩවැල් තුවාල වීම
  • බඩ පිපීම සිදු වීම
  • නිතර මුත්‍රා පිට වීම
  • නිතර මලපහ කිරීමට යාම
  • මස්පිඬු තද ගතියක් ඇති වීම
  • මස්පිඬුවල වේදනාව
  • ඔළුවේ කැක්කුම
  • එක තැනක එක ඉරියවුවකින් සිටීමට නොහැකි වීම
  • නිතර අනිසි බියක් ඇති වීම
  • කෑම අරුචිය  

මෙම ලක්ෂණ පොදුවේ පවතින ලක්ෂණ වන අතර ඇතැම් විට පුද්ගල ශරීර ස්වභාවයන් මත වෙනස් වෙයි. බොහෝ අවස්ථාවන්වල අවුරුදු 16 ත් 24 ත් අතර වයසේ පසුවන පුද්ගලයන්ට, වයස අවුරුදු 40 ත් 50 ත් අතර වයසේ පසුවන කාන්තාවන්ට මෙන් ම වයස අවුරුදු 60 ට වැඩි සියලු වැඩිහිටියන්ට මෙම ආතතිය මතු වීමේ අවධානම වැඩි වේ. එයට හේතු වන්නේ

  • තරුණ වයසේ දී ශරීරයේ නිපදවන හෝර්මෝන වෙනස්කම්
  • ඔසප් චක්‍රයේ වෙනස් වීම
  • වියපත් භාවයට පත් වීම

වැනි හේතූන් ය.පුද්ගලයෙක් ආතතියට පත් වන විට ශරීරයේ ඇඩ්‍රිනලීන් හෝර්මෝනය ශ්‍රාවය වීමේ ස්වභාවය ඉහල මට්ටමක පවතින බව අප පෙර සඳහන් කළෙමු. එම තත්වය මත යම් පුද්ගලයෙකුට කල් යාමේ දී

  • හෘද රෝග
  • දියවැඩියාව
  • පිළිකා

වැනි තත්වයන්ට ලක් විය හැකි ය. එබැවින් හැකි පමණ ආතතිය ඇති කරන තත්වයන්ගෙන් ඈත් වීම සුදුසු වෙයි.

යම් අයෙක් ආතතියට පත් විය හැකි ආකාර මොනවාද?

  • සමීපතමයෙක් වෙන් වීම
  • නිරතුරුව අනුන් මත සිය ජීවිතයේ වටිනාකම තීරණය කිරීම
  • අනුන්ගේ ප්‍රශ්න තමන්ගේ කර ගැනීමට යාම
  • සේවය කරන ආයතනයේ හෝ අසල්වාසී හෝ සමීපතමයන් සමඟ කිසිඳු වටිනාකමක් නොමැති මාතෘකා වෙනුවෙන් වාද කර ගැනීම
  • සිත රිදෙන ආකාරයේ දේවල් කියන කරන අය ඇසුරු කිරීම
  • නිරතුරුව තරහ ගැනීම
  • විවේකයක් නොමැතිව වැඩ කිරීම
  • තමන්ට කවුරුන්වත් නොමැති බව නිතර සිතීම
  • ගැටළුවක් කතා කිරීමට තරම් විශ්වාසවන්ත අයෙකු නොමැති වීම
  • ණය බර සහ පවුලේ වගකීම්
  • ව්‍යායාම මදිකම
  • මුදල් ගැටළු
  • ගර්භණී බවට පත් වීම නිසා ශරීරයේ සිදු වන හෝමෝන වෙනස්කම්

මෙම තත්වයන්ට අමතරව තවත් දේවල් පැවතිය හැකි අතර පුද්ගලයන්ට පවතින දරා ගැනීමේ ශක්තිය මත ඒවාගේ පීඩනයන් තීරණය වෙයි.

යම් අයෙක් ආතතියෙන් පසු වනවානම් ඉන් මිදීමට සිදු කළ යුතු දේවල් මොනවාද?

  • නිරතුරුව කිසියම් වැඩක යෙදෙන්න උත්සාහ කරන්න

එනම් ප්‍රධාන ලෙස තමන්ගේ නිවසේ වැඩ, වත්ත පිටියේ වැඩ මෙන් ම විනෝදාංශ ක්‍රියාකාරකම් ය. මේ අතරින් හැකි සෑම විටම පරිසරය මූලික කරගත් විනෝදාංශ තම ජීවිතයට එකතු කර ගැනීම වැදගත් වේ.

  • නිති පතා ව්‍යායාම කරන්න – ( දියවැඩියාව සහ අධි රුධිර පීඩනය පවතී නම් වෛද්‍යය උපදෙස් මත ව්‍යායාම කරන්න)
  • තමන්ට ප්‍රශ්නයක් ඇති වූ විට විශ්වාසවන්ත ළඟම කෙනෙක් සමඟ එම සිදුවීම බෙදා ගන්න
  • සෞඛ්‍යය සම්පන්න සමබර ආහාර ගන්න සැම විටම උත්සාහ කරන්න
  • යතාර්ථය තුළ ජීවත් වෙන්න
  • තමන් වෙනුවෙන් කාලය ගත කරන්න
  • නිරන්තරයෙන් ධනාත්මක ලෙස සිතන්න

මානසික ආතතිය ඇති වීම ලොව ඕනෑම මනුෂ්‍යයෙකුට ඇති විය හැකි තත්වය කි. ආතතිය මානසික රෝගයක් නොවෙයි. එනමුත් මානසික ආතතිය දිගින් දිගටම පැවතීම කාංසාව සහ විශාදය වැනි තත්වයන් කරා යාමට හේතු විය හැකි ය.

අප රෝගයන් ඇති වීමට පෙර එහි මූලය දුරු කරමු. ඔබ තනි වූ පුද්ගලයෙක් වුවත් ජංගම දුරකථනය මඟින් මනෝ වෛද්‍යයවරයෙක් සමඟ සම්බන්ධ වන්න, අදම oDoc ඇප් එක ඩවුන්ලෝඩ් කර ගන්න.

ආශ්‍රිත කියවීම්

  1. මානසික ආතතිය හා බැඳුණ ලෙඩරෝග පිළිබඳව ඔබ දැනුවත් ද?,කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයීය වෛද්‍යය පීඨය වෙබ් අඩවිය.
  2. දැනෙන නොදැනෙන මානසික ආතතිය, මවුබිම, ආර්‍යා විශේෂාංගය
  3. මානසික ආතතිය නිසා ඇති වන කායික ලක්ෂණ, තඹරු විජේසේකර, 13 මාර්තු 2017, roar media.
  4. මානසික ආතතිය අඩු කිරීම සඳහා ඍණාත්මක ස්වයං අර්ථකථනය ( Negative self talk) නවත්වන්න, quantum.lk.
  5. මානසික ආතතිය නිසා ගැස්ට්‍රයිටීස්, ප්‍රෙශර් ඇති වන්නට පුළුවන්, ජාතික මානසික සෞඛ්‍යය විද්‍යායතනය, මනෝ වෛද්‍යය විශේෂඥ ජයාන් මෙන්ඩිස්,ආරෝග්‍යා අතිරේකය, දිනමින පුවත්පත.
  6. පීඩාකාරී මානසික ආතතිය නිසා දරුවාගේ මොළයේ සිදුවන වෙනස්කම් ගැන ගුරුවරුන් ලෙස ඔබ දැනුවත් ද , සාරංගි රන්පටබැඳි, 03 ජනවාරි 2022,lk
  7. ආතතියෙන් මිදෙන්නේ කෙසේද?, 2022 ධනාත්මක චින්තනය, positive.lk

 

Shares

Similar Articles...

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog