Categories
Blog Article

Hey, new mum! Is there a right way to do this?

Hey, new mum! Is there a right way to do this?

Shares
new mom with baby

Why is my baby crying so much? Are they supposed to sleep at this time? Am I doing this right? Is it supposed to be this hard?

New mums, these are a few of the questions you may have asked yourself, your mother, mother-in-law or your paediatrician. It is extremely common for new mothers to feel confused and question everything because becoming a first-time parent is a new and complex experience. So, we at oDoc have answered six of the most commonly asked questions to help you out.

 

 1. How often should I feed my baby?

Every child is different and there is no ‘golden rule’ for how often you should feed your baby. If you are breastfeeding, you may have to feed them more often as breast milk gets digested faster than formula. It is recommended you nurse every 1.5-3 hours if you are breastfeeding and every 2-3 hours if you are giving formula. As they grow older the time between feeds will increase. 

Newborns are most likely to nurse eight to 12 times a day for the first month; when your child gets to be 4 to 8 weeks old, they’ll probably start nursing seven to nine times a day.

2. How do I know when my baby is hungry?

It’s difficult to distinguish between the sleepy-cries, carry-me-now – cries and hunger-cries. But watch out for the following cues your baby might give if they are hungry

  • Leaning toward your breast or a bottle
  • Sucking on their hands or fingers
  • Opening their mouth, sticking out their tongue, or puckering their lips
  • Fussiness and crying 

These may indicate that it is time for their next (which would feel like their 100th) meal for the day. 

3. How can I increase my milk supply?

It is common to worry about not producing enough milk. In fact, it is very common amongst new breastfeeding mothers. So you aren’t alone. Data from the Centers for Disease Control and Prevention shows that approximately 75% of new mothers start off breastfeeding their babies, but many stop either partially or completely within the first few months. One of the most common reasons for this is the worry about insufficient milk production. Most women usually have sufficient milk production but if you are worried you could try the following: 

  • Try feeding more often – as your baby feeds, your pituitary gland releases hormones that are involved in lactation. 
  • Eat foods that are proven to increase milk production such as ginger, garlic and fenugreek.
  • Try feeding your baby from both breasts – stimulation of both breasts will increase milk production.
Mother holding her baby

 

4. Will I spoil my infant if I hold onto them too much?

No, absolutely not. Contrary to popular belief this is not true. You can’t spoil a baby by holding on to them or by giving them too much attention. In fact, giving them constant attention is crucial as it is the foundation for them to grow emotionally, physically and intellectually. So, next time someone says you are giving your baby too much attention, tell them you are just ensuring their needs are met, just like the good mom you are. 

5. Is this colour of poop normal?

This is probably a question you’ve asked yourself many times. Do you open the pamper and always examine the poop to make sure the colour is ‘normal’? But not sure what exactly the ‘normal’ baby poop colour is?  Below are what each coloured poop may actually mean (source: Healthline).  

Table comparing different colours of poop

6. How often should my baby poop?

Meconium, the newborns first poop, will pass in the first 24-48hours. After that, the bowel movement settles in, and the poop may be light brown, yellow, or yellow-green in colour. A baby should poop about 3 times a day when breastfed in the first 6 weeks. Some may even poop 4-12 times a day. After starting solids they can poop more than that. For formula-fed babies, 1-4 bowel movements per day, is expected. 

So next time these questions arise in your mind, we hope these answers will also pop up and calm you down a bit. We just wanted to say that we are sure you are doing an amazing job and there are many moms out there who are questioning the same things as you. If you have any questions regarding your baby’s health or would like some medical advice you can consult a paediatrician from the comfort of your home via the oDoc app. Click here to download oDoc now. 

Stay indoors and be proud of all you have achieved with your little one. 

 

Sources

Santos-Longhurst, A. (2018, May 7). 5 Ways to Increase Breast Milk Production. Healthline. https://www.healthline.com/health/parenting/how-to-increase-breast-milk

Brody, B. (2015, July 23). Baby Feeding Schedule. WebMD. https://www.webmd.com/parenting/baby/baby-feeding-schedule#1

UNICEF. (n.d.). Busted: 14 myths about breastfeeding. Retrieved October 12, 2021, from https://www.unicef.org/parenting/food-nutrition/14-myths-about-breastfeeding

Prime, D. K., Garbin, C. P., Hartmann, P. E., & Kent, J. C. (2012). Simultaneous Breast Expression in Breastfeeding Women Is More Efficacious Than Sequential Breast Expression. Breastfeeding Medicine, 7(6), 442–447. https://doi.org/10.1089/bfm.2011.0139

Canadian Breastfeeding Foundation. (n.d.). Herbs for Increasing Milk Supply. Canadian Breastfeeding Foundation. Fondation canadienne de l’allaitement. Retrieved October 12, 2021, from https://www.canadianbreastfeedingfoundation.org/induced/herbs.shtml



Shares

Similar Articles...

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog

Categories
Blog Article Featured

How well do you know your breasts?

පියයුරු පිළිකාව යනු කුමක්ද?

Shares
පියයුරු පිළිකාව කාන්තාවන් මෙන් ම පුරුෂයන් අතර පොදුවේ ඇති වන පිළිකා තත්වයක් වන නමුත් කාන්තාවන් අතර බහුලව ඇතිවන තත්වය කි. බොහෝ විට වයස අවුරුදු 40 ට වැඩි ස්ත්‍රීන් අතර මෙම පිළිකා විශේෂය වර්ධනය වන බවට ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය දක්වා ඇත. මේ අනුව කාන්තාවන් අතර බහුලවම පවතින පිළිකා විශේෂයක් වශයෙන් පියයුරු පිළිකාව හැඳින්විය හැකි වුවත් මෙය පිරිමි පාර්ශවය අතර ද බහුලව පවතින පිළිකා විශේෂය කි. 2020 වසර වන විට ලෝකයේ ජීවත් වන කාන්තාවන් ගෙන් මිලියන 2.3 කට පියයුරු පිළිකා වැළඳී ඇති අතර එ මගින් ගෝලීය වශයෙන් මරණ 685,000 ක් පමණ සිදු වී ඇත.

යම් පුද්ගලයෙකු පියයුරු පිළිකාවකට ගොදුරු වී ඇති බව දැනගැනීමට ශරීරයේ බාහිරව ඇතිවන යම් යම් වෙනස්කම් හේතු වෙයි. ඒවා නම්,

  • පියයුරුවල හැඩයේ වෙනස්කම් සිදු වීම
  • පියයුරු මතුපිට වල ගැසීම
  • පියයුරුවල එහා මෙහා නොයන ( වේදනාකාරී නොවූ ගැටිත්තක් හෝ ඝන වීමක් දක්නට ලැබීම
  • පියයුරු මතුපිට සමේ වර්ණය වෙනස් වීම
  • පියයුරු මතුපිට සම දොඩම් ලෙල්ලක ස්වභාවයක් ගැනීම
  • පියයුරු මතු පිට දදයක් හෝ තුවාලයක් ඇතිවීම
  • තනපුඩුවලින් ලේ හෝ සැරව සහිත දුර්ගන්ධයකින් යුතු ශ්‍රාවයන් පිට වීම
  • පියයුරු අසාමාන්‍ය ලෙස ඉදිමීම හෝ වේදනාකාරී වීම
  • කිහිල්ල ඉහලින් හෝ පහලින් ගැටිතිමය ස්වභාවයක් දැකිය හැකි වීම

ආදී දේවල් වෙයි. නමුත් මානව පැපිලෝමා වෛරසය ආසාදනය වීමෙන් (HPV) ඇතිවන ගැබ්ගෙල පිළිකා මෙන් නොව පියයුරු පිළිකාවල වර්ධනයට සම්බන්ධ බැක්ටීරියාවන් හෝ වෛරස ආසාදන නොමැත. සැබැවින්ම පියයුරු පිළිකාවක් හට ගැනීමට බලපවත්වන හේතු මොනවාද ?

  • ජාතික පිළිකා මර්දන ආයතනයට අනුව පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමට බලපාන ප්‍රධාන හේතුව කාන්තාවක් වීමයි. කාන්තාවන්ට පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම පිරිමින්ට වඩා සිය ගුණයකින් වැඩිය. කාන්තාවන් සහ පිරිමි අතර පියයුරු පිළිකා අවධානම 100 : 1 කි.
  • වයස්ගත වීම සමග වැඩිවන පියයුරු පිළිකා අවධානම.
  • පරම්පරා ගතව උරුම වන ජානමය තත්වයන් මත 5% හෝ 10% අතරේ ඇතිවන පියයුරු පිළිකාවලට ජානමය හේතු බලපායි. මෙම ජාන BRCA1,BRCA2,tp53 ලෙස හඳුන්වයි
  • යම් අයෙකුගේ පවුලේ ඉතිහාසය මත ඇතිවන ඩිම්බකෝෂ පිළිකා වැනි තත්වයන්
  • ඔසප් චක්‍රයේ වෙනස් කම් නිසා සිදුවන අඩු වයසින් වැඩිවියට පත් වීම ( වයස අවුරුදු 12 පෙර) හෝ ආර්තවහරණය පමා වීම ( අවුරුදු 55 වන තුරු)
  • පලමු දරු ප්‍රසූතිය වයස 30 පසුව සිදු වූ කාන්තාවන්
  • දරුවන් නොමැති කාන්තාවන්
  • මවු කිරි ලබා නොදීම
  • දීර්ඝ කාලීනව උපත් පාලන පෙති ලබා ගත් කාන්තාවන්
  • තරබාරු බව – ආර්තවහරණය ( ඔසප් වීම නැවතුණ පසුව) මත තරබාරු වන කාන්තාවන්
  • මධ්‍යසාර භාවිතය
  • විකිරණ සඳහා නිරාවරණය වූ කාන්තාවන් එනම් පූර්ව පිළිකා තත්වයන්වල දී විකිරණ ප්‍රතිකර්මවලට නිරාවරණය වූ කාන්තාවන්
  • මින් පෙර පියයුරුවල රෝගී තත්වයන් පැවති කාන්තාවන් ( පියයුරු පිළිකා වැළඳී තිබුණු )

පියයුරු පිළිකාවක් කලින් හඳුනා ගැනීම තුළින් එ මගින් ඇති වන අවදානම් තත්වය මගහරවා ගත හැකි ය. ජාතික පිළිකා මර්දන ඒකකය සඳහන් කරන පරිදි

  1. ස්වයං පියයුරු පරීක්ෂාව
  2. සායනික පියයුරු පරීක්ෂාව ( පුහුණු සෞඛ්‍යය නිලධාරියෙකු විසින් සිදු කරන පියයුරු පරීක්ෂාව )
  3. මැමෝග්‍රැෆි ( Mammography) , අති ධ්වනි තරංග පරීක්ෂාව ( Ultra Sound)

විශේෂ ස්ථානයක් ගනි යි. ස්වයං පියයුරු පරීක්ෂාව සිදු කිරීම ඔසප් වීමෙන් සතියකට පසුව සිදු කිරීම වඩාත් සුදුසු වෙයි. මේ සඳහා තමාට සුදුසු ස්ථානයක් තෝරාගෙන සිදු කළ හැකි ය. මෙම අවස්ථාවන්හිදී ගැටිත්තක ස්වභාවයක් ගත හොත් වහාම වෛද්‍යවරයෙකුගේ උපදෙස් ලබා ගත යුතුය. එමෙන් ම පියයුරුවල ඇති වන සෑම ගැටිති තත්වයක්ම පිළිකා ස්වභාවයක් නොවේ.
සායනික පියයුරු පරීක්ෂාව අවුරුදු 20 ත් 40 ත් අතර කාන්තාවන් සෑම වසර තුනකට වරක් සිදු කළ යුතු ය. අවුරුදු 40 ට වැඩි කාන්තාවක් නම් සෑම වසර එකකට වරක් ද අවුරුදු 40 ට පෙර වයසේ පිළිකා වැළඳුණු ලේ ඥාතීන් ඇත්නම් වසරකට වරක් ද පරීක්ෂා කිරීම සුදුසු ය. මේ සඳහා ඕනෑම රජයේ රෝහලක්, සුවනාරී සායනයක්, පෞද්ගලික රෝහලක් හෝ පිළිකා කලින් හඳුනා ගැනීමේ සායනයට ( ජාතික පිළිකා මර්දන වැඩසටහන, නාරාහේන්පිට ) යොමු වීම සුදුසු ය.
මැමෝග්‍රැෆි ( Mammography) පරීක්ෂණය X කිරණ සුළු ප්‍රමාණයක් යොදාගෙන සිදු කරයි.

පියයුරු පිළිකාවක් ඇති වූ අයෙකුට එම තත්වයෙන් මිදීමට සිදු කළ හැකි පිළියම් වශයෙන් ශල්‍යකර්මයක් මගින් අදාළ පිළිකා තත්වය ඇති වූ පියයුර ඉවත් කිරීම, විකිරණ ප්‍රතිකර්ම, ඖෂධ, හෝමෝන චිකිත්සාව, රසායනික චිකිත්සාව හෝ වෙනත් ජීව විද්‍යාත්මක ප්‍රතිකාර සිදු කළ හැකි ය.

  • මෙබඳු පිළිකා තත්වයකින් මිදීමට නම් ඔබගේ ශරීරය පූර්ව සූදානමින් තැබීම වැදගත් වෙයි. එනම්,
    දිගු කිරි දීම
  • ව්‍යායාම සිදු කිරීම
  • ශරීරයේ බර පාලනය කිරීම
  • මත්පැන්/ මත්ද්‍රව්‍යය භාවිතයෙන් වැළකීම
  • දුම්වැටි දුම්කොළවලට නිරාවරණය වීම වැළැක්වීම
  • අනවශ්‍ය ලෙස හෝර්මෝන ශරීරයට භාවිත කිරීම වැළැක්වීම
  • අධිකව විකිරණවලට නිරාවරණය වීම වැළැක්වීම

වැනි දේවල් පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ යුතු ය. පෝෂ්‍යදායී ආහාර රටාවක් මගින් ශරීරයේ අවධානම් තත්වයන් මග හරවා ගත හැකි ය. දිවට රසයක් ගෙනෙන සියල්ල ශරීරයට ගුණාත්මක නොවේ. මෙය ජීවිතය තුළ ඔබට ඇතිවන සියලු ගැටලුවලින් මිදීමට ඇති සර්වකාලීන පදනමයි.
අවසාන වශයෙන් පිළිකාව කුමන අයුරින් හට ගත්ත ද එය එම පුද්ගලයාටත් සමීපතමයන්ටත් වේදනාවක් ඇති කරයි. නමුත් ජීවිතයේ කුමන හෝ අවස්ථාවක ඔබ පිළිකා රෝගියෙකු බව හඳුනාගත හොත් ඔබ විසින් අවබෝධ කර ගත යුතු විශේෂ දෙයක් ඇත. එනම් ඔබ තුළ පවත්වා ගත යුතු නොසෙල්වෙන ආත්ම විශ්වාසයයි.ඔබේ ආත්ම විශ්වාසටත් ධනාත්මක සිතුවිලිවලටත් සුව කළ නොහැකි කිසිවක් නැත. ආත්ම විශ්වාසයෙන් ජීවිතයේ අභියෝගවලට මුහුණ දෙන්න. ජීවිතය ජය ගන්න.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය

1. Cancer, WHO
2. Breast Cancer, WHO
3. පියයුරු පිළිකාව කලින් හඳුනා ගැනීම, ජාතික පිළිකා මර්දන වැඩසටහන, සෞඛ්‍යය, පෝෂණ සහ දේශීය වෛද්‍ය අමාත්‍යාංශය
4. ජාතික පිළිකා මර්දන වැඩසටහන, සෞඛ්‍යය අමාත්‍යාංශය, 2012, පියයුරු පිළිකා කලින් හඳුනා ගැනීමේ අත් පොත.
5. පියයුරු පිළිකාවකට තුඩු දිය හැකි රෝග ලක්ෂණ 12 ක්, BBC සිංහල , 21 ඔක්තෝබර් 2017

Shares

Similar Articles...

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog

Categories
Blog Article

Cervical Cancer: What You Need To Know

අනාරක්ෂිත ලිංගික සබඳතා නිසා ඇති වන "ගැබ්ගෙල පිළිකා"

Shares

මානව පැපිලෝමා වෛරසය ( Human Papilloma Virus ) ආසාදනය වීම හේතුවෙන් කාන්තාවන්ට ගැබ්ගෙල පිළිකා තත්වය ඇති විය හැකි ය. ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කර ඇති පරිදි ලොව පුරා කාන්තාවන් 570,000 ක් දෙනා ගැබ්ගෙල පිළිකාවෙන් පෙළෙන අතර එම හේතුවෙන් මේ වන විට කාන්තාවන් 311,000 පමණ මිය ගොස් ඇත.

මෙම මානව පැපිලෝමා වෛරසය අධි අවධානම් වෛරසයක් වන අතර එම වෛරසය දිගින් දිගටම ආසාදනය වීම පිළිකා තත්වයක් කරා ගමන් කරයි. ගැබ්ගෙල පිළිකා රෝගීන් ගෙන් 99% කටම මෙම රෝගය සම්ප්‍රේෂණය වී ඇත්තේ ලිංගික සබඳතා මුල් කරගෙනයි.

ගර්භාෂයක පහතින්ම පිහිටා ඇති කොටස ගැබ්ගෙල යි. මෙම කොටස සෙන්ටිමීටර දෙකකින් පමණ දිගින් යුක්ත වෙයි. එය යෝනි මාර්ගය හරහා ගර්භාෂයේ ඉහළ කොටසට සම්බන්ධ වන තැන ලෙස හැඳින්විය හැකි ය. ලිංගික සංසර්ගයේ දී එක් පුද්ගලයෙකුගෙන් තවත් පුද්ගලයෙකුට මානව පැපිලෝමා වෛරසය ආසාදනය වන නමුත් කාන්තාවන් ස්වල්ප දෙනෙකුට ගැබ්ගෙල පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම පෙන්වයි.

ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය දක්වන ආකාරයට 2018 වර්ෂයේදී සිදු වූ ගැබ්ගෙල පිළිකා මරණවලින් 90% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සිදු වී ඇත්තේ අඩු හා මධ්‍ය ආදායම් ලබන රටවල්වල ‍යි. 2018 මැයි මාසයේ දී ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානයේ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්වරයා ගැබ්ගෙල පිළිකාව තුරන් කිරීම සඳහා ගෝලීය කැඳවීමක් නිකුත් කරන ලදී. එමගින් සියලුදෙනා මෙම ගැබ්ගෙල පිළිකා මර්දනයට සහය විය යුතු බවට අවධාරණය කර ඇත. එහි ප්‍රතිථලයක් වශයෙන් 2020 අගෝස්තු මාසයේ දී ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය ගැබ්ගෙල පිළිකා තුරන් කිරීමේ ගෝලීය උපාය මාර්ගය සම්මත කළේය.

ගැබ්ගෙල පිළිකා ඇතිවීමට හේතු මොනවාද?

  • පළමු ගැබ් ගැනීම අඩු වයසින් සිදුවීම
  • පළමු ලිංගික එක්වීම අඩු වයසින් සිදු වීම ( වයස 16 ට අඩුවෙන් )
  • ඉතාමත් දිගු කාලයක් උපත් පාලන පෙති භාවිත කිරීම
  • කාන්තාවන් මත්ද්‍රව්‍ය සහ මත්පැන් අධික ලෙස භාවිත කිරීම
  • ලිංගාශ්‍රිතව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝගවලින් පීඩා විඳීම ( Sexual Transmitted Diseases )
  • ලිංගික සහකරුවන් හෝ සහකාරියන් විශාල ප්‍රමාණයක් ඇසුරු කිරීම
  • දරු උපත් වාර ගණන වැඩි වීමත් සමග දරු උපත් අතර පරතරය අවම වීම

ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානයට අනුව ගැබ්ගෙල පිළිකාව කල් තියා හඳුනා ගැනීමෙන් ඉතා සාර්ථකව සුව කළ හැකි රෝග විශේෂයකි. ඇතැම්විට ගැබ්ගෙල පිළිකාව ප්‍රමාද වී හඳුනාගත්ත ද එයට සුදුසු රසායනික සහ විකිරණ චිකිත්සාවන් මගින් සුව කළ හැකිය. 2018 වර්ෂයේ දී ගැබ්ගෙල පිළිකා පැවති ප්‍රධාන රටවල් 20 අතරින් ‘අප්‍රිකාව’ ඉහල අගයක් ගන්නා ලදි යි. එසේම ලෝකයේ දුප්පත් රටවල ජීවත්වන කාන්තාවන් අතරින් ගැබ්ගෙල පිළිකා පවතින කාන්තාවන් දස දෙනෙකුගෙන් නව දෙනෙකුම මෙම රෝගය නිසා මරණයට පත් වෙයි.

ගැබ්ගෙල පිළිකාව කල්තියා හඳුනාගත හැකි ලක්ෂණ

  • යටි බඩ ආශ්‍රිත වේදනාව
  • ඉතාමත් දුර්ගන්ධයකින් යුතු යෝනි ශ්‍රාවයන් පිට වීම
  • ලිංගික එක්වීමක් අතරතුර සහ ලිංගික එක්වීමකින් අනතුරුව සිදුවන රුධිර වහනය
  • මුත්‍රා මාර්ගය සහ ඒ අවට සිදුවන රුධිර වහනය
  • මුත්‍රා පිට වීමේ වාර ගණන වැඩි වීම
  • මලපහ සමග රුධිරය පිට වීම
  • ගුඳ මාර්ගය ආශ්‍රිතව ඇතිවන වේදනාව
  • ශරීරයේ බර අසාමාන්‍යය ලෙස පහත වැටීම
  • ශරීරය සුදුමැලි වීම
  • නිතර ඇතිවන තෙහෙට්ටුව

ගැබ්ගෙල පිළිකාව වළක්වා ගන්නේ කෙසේද?

  • වයස අවුරුදු 15 දී වත් HPV ( මානව පැපිලෝමා වෛරසය) එන්නත ලබා ගැනීමට යොමු වීම
  • ලිංගික සහ ප්‍රජනක සෞඛ්‍යය පිලිබඳව දරුවන්ව නිසි වයසේ දී දැනුවත් කිරීම
  • අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් නැවැත්වීමට කටයුතු කිරීම
  • යොවුන්වියේ ගැහැනු ළමුන් සහ පිරිමි ළමුන් සෞඛ්‍යය සම්පන්න ජීවන රටාවන්ට යොමු කිරීම
  • ලිංගික සහකරුවන් ප්‍රමාණය සීමා කිරීම
  • ලිංගික සබඳතාවල දී කොන්ඩම් වැනි ආරක්ෂිත ක්‍රම භාවිත කිරීම
  • බොහෝ ලිංගික සහකරුවන් හෝ සහකාරියන් ප්‍රමාණයක් ඇසුරු කරන පුද්ගලයන් සමග ලිංගික සබඳතා නැවැත්වීම
  • ලිංගික ඉන්නන් හෝ වෙනත් ලිංගාශ්‍රිත රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන පුද්ගලයන් සමග ලිංගික සබඳතාවලින් වැළකී සිටීම
  • කාන්තාවන් අවුරුදු 35 පසු වන විට පැප් පරීක්ෂණය ( Pap Test ) සිදු කිරීම සඳහා වසර 5 කට වරක් කාන්තා සායනවලට යොමු වීම
  • රෝගී තත්වයන් හඳුනා ගත් විගස ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු වීම

එසේම දිනපතා සිය ආහාර වේල සඳහා එකතු කර ගන්නා දේවල් මගින් මෙම පිළිකා තත්වයට එරෙහි ප්‍රතිශක්තිකරණයක් ශරීරය තුළ ක්‍රියාත්මක කරයි. නිදසුනක් ලෙස බතල, ගස්ලබු, දොඩම්, තක්කාලි සහ දිනපතා කාබනික එළවළු සහ පලතුරු ආහාරයට ගැනීම, රටකජු, මුංඇට, කළු කවුපි මෙන් ම ඔලිවු තෙල්, මාළු වැනි ආහාර ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කරයි.

අවසාන වශයෙන් අප සිහි තබා ගත යුත්තේ අපගේ ශරීරය අපගේ සියලුම හැඟීම් පිනවීමට භාවිත කිරීමේ ඇති භයානක බවයි. සෑම සබඳතාවක්ම ඉතා ආරක්ෂාකාරීව මෙන් ම වඩාත් ගෞරවාන්විතව සිදු කිරීමට යොමු වන්න. අනාගතයේ ඇති විය හැකි අනතුරු අවම කර ගැනීමට ඔබ වෙනුවෙන් ඔබගේ දායකත්වය ලබා දෙන්න.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය

  1. Cervical Cancer Elimination Initiative Knowledge Respository, WHO
  2. Global Cancer Observatory: Burden of Cervical Cancer by country , WHO
  3. Global Health Observatory data: Death rate for Noncommunicable Diseases ( NCDs)
  4. Data Portal on Global Statergy for Women’s Children’s and Adolescent’s Health ( 2016 – 2030 ), WHO
  5. WHO Guideline for screening and treatment of cervical Pre – Cancer lessons for cervical cancer prevention, second edition, WHO
  6. Implementation of Post – market surveillance in Cervical Cancer Programmes, WHO
  7. Cervical Cancer, Basic information, CDC, USA.gov
  8. කුමක්ද? මේ ගැබ්ගෙල පිළිකාව නොහොත් Carcinoma of Carvix? mydoctor.lk, DR.H. Vithana ( M.B.B.S)
Shares

Similar Articles...

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog

Categories
Blog Article

How Hard Is It To Ask, ‘‘Are You Okay?’’

How hard is it to ask, ‘are you okay?’

Suicide is one of the most common causes of premature deaths amongst people who have a mental illness. Every year approximately 703,000 people take their own life and a more significant number attempt suicide. Here, we tackle some questions regarding this difficult subject, which we hope will help you or a loved one:

  • What do we know about suicide? 
  • What are some myths about suicide?
  • Does one signal warnings before committing suicide? 
  • How to recognise if someone you know is struggling with thoughts of suicide, and how to help them? 
  • How critical is the situation?
What drives so many people to take their lives?
 

For those who haven’t experienced depression and despair, it’s sometimes challenging to understand what leads to suicidal thoughts. It’s usually an attempt to escape unbearable suffering or pain. 

Often, the people who are led to suicide are blinded by hopelessness, loneliness, self-loathing, without any form of escape outside of death.

What are the Myths and Facts about committing suicide?

Myth: There is no way of stopping someone determined to commit suicide.

Fact: People don’t attempt suicide because they want to die but because they want the pain to stop

Suicide is preventable. Even if someone is severely depressed or in pain, their thoughts about ending their life do change. Hence, immediate practical help like staying with the person, providing them assurance and comfort, encouraging them and making future plans can divert their intention from attempting to take their life.

“They’re doing great. Life is wonderful. How could they even contemplate suicide?’ But you don’t know what’s going on inside of someone?”

Myth: Suicidal talk is childish and most often just to seek attention.

Fact: Any suicidal talk or behaviour has to be taken seriously.

It is not just a warning sign that someone could be thinking about suicide.  It could be a cry for help.

The following actions could be signs that someone is contemplating suicide: 

  • Talking about suicide
  • Self-destructive behaviour 
  • Hopelessness towards the future
  • Acting anxious, agitated, or reckless
  • Talking about feeling trapped or being in unbearable pain
  • Increasing the use of alcohol or drugs

The best way to help prevent suicide is by noticing these signs and acting upon them immediately.

Myth: Reaching out to ask if someone is okay when going through a difficult period may not be helpful, especially if they won’t respond.

Fact: It’s okay to ask, “are you okay” and not know what to say after that.

Providing advice and solutions to a person who is contemplating suicide is not always the answer. Most often, all they need is someone to listen to them. Listening is very powerful, and it validates the emotions that someone is feeling

Myth: Non-experts should not help suicidal people.

Fact: One doesn’t have to be an expert to ask if someone is okay.

In fact, there is no need to treat the problem at all. All that’s required from a friend or loved one is to be present and then guide them to someone who can help.

If you are or know of someone who may be contemplating suicide, it may be helpful to guide them to speak with a mental health professional on oDoc. They then have the flexibility of speaking from the comfort & privacy of their home. To consult, please download the oDoc app here. For additional resources, please visit http://www.suicide.org/hotlines/international/sri-lanka-suicide-hotlines.html 

Know that secrets can kill.

If someone confides in you about their plans of suicide and requests confidentiality, please note you may need to break this confidentiality to help save their life. 

It is always better to have your loved ones alive yet angry with you than keeping their secret safe, leading to them taking their lives.

 “Suicide doesn’t end the chances of life getting worse; it eliminates the possibility of it ever getting any better.”

 

Sources

  1. Suicide prevention, HelpGuide (2020)
  2. Suicide and Suicide Prevention: Understanding the risk factors, prevention, and how you can help yourself or someone who is struggling right now, Psycom (2021)
  3. 7 common suicide myths—debunked, Aetna (2021)
  4. The Myths and Facts of Youth Suicide, Nevada Division of Public and Behavioral Health (DPBH) Office of Suicide Prevention
  5. Warning signs of suicide, Save (2021)
  6. Suicide, World Health Organisation (2021)
  7. Fears that stop the question ‘are you okay?’, Sane Australia (2017)
Shares

Similar Articles...

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog

Categories
Blog Article

Children, COVID19 and Multisystem Inflammatory Syndrome – The What’s What

Children, COVID19 and Multisystem Inflammatory Syndrome - The What’s What

Shares

Parents around the world, including Sri Lanka, have been concerned about Multisystem Inflammatory Syndrome or MIS-C appearing in children who have been diagnosed with COVID19. In this article, we break down what’s known, what remains unknown and the steps to take if you suspect your child could be suffering from MIS-C.

What is MIS-C?

MIS-C is a condition where different parts of the body can become inflamed including the heart, lungs, brain, eyes, kidneys or gastrointestinal tract. 

It appears in children who have had or been around someone who has been diagnosed with COVID19. It’s considered to be a potentially serious condition, developing as a delayed complication of COVID19. Data shows that it usually develops two to six weeks after children have recovered from the virus. It can even develop in those children who were asymptomatic to COVID19. 

What are the symptoms of MIS-C?

Call your regular paediatrician or an on-demand paediatrician or family doctor at anytime on the oDoc app if your child is experiencing:

  • A fever and any of the following symptoms:
    • Abdominal pain
    • Bloodshot eyes
    • Chest tightness/pain
    • Diarrhoea
    • Extra fatigue or feeling unusually weak or dizzy
    • Headache
    • Low blood pressure
    • Neck pain
    • Rash 
    • Vomiting

If your child is showing any of the following signs, please seek emergency care immediately

  • Difficulty in breathing
  • Continuous pain or pressure in the chest
  • Inability to stay awake or alert
  • Pale, grey or blue coloured skin, lips or nail bed

This is not an exhaustive list of symptoms, please call a medical professional immediately if any other signs or symptoms appear that are severe or concerning to you. 

Please call 1990 for the Suwa Seriya ambulance service.

Can MIS-C be treated?

Doctors will conduct diagnostics tests on your child to look for inflammation and other signs of disease. Once diagnosed, doctors will closely monitor your child and use a variety of medications to reduce inflammation and protect the affected organs. 

It is vital to seek medical care at the earliest indication of MIS-C. 

What are the unknowns?

There are still a lot of questions out there such as why do some recovered children develop MIS-C and others do not? What health factors could contribute to MIS-C? 

Scientists are working hard to answer these questions and we will update this blog as and when new research is published. 

And finally…

The best way to protect your child from MIS-C is to protect your household from COVID19, this includes:

  • Getting all adults in the household vaccinated at the first opportunity to do so
  • Continuing to mask when interacting with others from different households
  • Washing hands often with soap and water
  • Conducting play dates within a social bubble and in an outdoor environment

If you are concerned about COVID19 or MIS-C and would like medical advice, please consult a pediatrician or family doctor on the oDoc app. Click here to download the app.

Sources

  1. For Parents: Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C) associated with COVID-19, CDC.gov website (2021)

  2. Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C), Boston Children’s Hospital (2021)

  3. MIS-C and COVID-19: Rare Inflammatory Syndrome in Kids and Teens, Johns Hopkins Medicine (2021)

Shares

Channel a doctor in just three taps

දැන්ම oDoc ඩවුන්ලෝඩ් කරන්න

Back to oDoc Blog